Sześćdziesiąt pięć osób wzięło udział w II Warsztatach Chorału Gregoriańskiego „Canto gregoriano”, które odbyły się w lipcu w Wyższym Seminarium Duchownym w Łodzi. Uczestnicy przybyli z różnych miast Polski, m.in.: Poznania, Krakowa, Warszawy, Lublina, Łodzi, Opola, Katowic, Jeleniej Góry. Wśród nich znalazła się mieszkanka Lwowa, a także osoby konsekrowane i alumni Wyższego Seminarium Duchownego w Łodzi. Pod kierunkiem wybitnych nauczycieli z Francji, Holandii i Poznania zgłębiali tajemnice chorału gregoriańskiego wykonywanego metodą Solesmes.

Zajęcia z mistrzami

Wykłady liturgiczne i naukę śpiewu gregoriańskiego prowadzili: opat klasztoru Notre Dame de Triors (Francja) - o. Hervé Courau OSB oraz dyrektor Szkoły Świętego Grzegorza i Akademii Muzyki Sakralnej w Le Mans (Francja) - prof. Claude Pateau. Ćwiczenia z emisji głosu realizował holenderski wokalista, nauczyciel śpiewu, konsultant wokalny Ojców Benedyktynów z Triors - prof. René Linnenbank. Zajęcia w mniejszych grupach poprowadziły członkinie Zespołu Muzyki Dawnej „Liquescentes” z Poznania. W seminaryjnej kaplicy codziennie sprawowana była liturgia Mszy św. oraz Liturgia godzin (Jutrznia, Kompleta). Należy podkreślić, że wszystkie prowadzone zajęcia uwzględniały nie tylko aspekt muzyczny chorału, ale także jego wymiar duchowy. „Canto gregoriano” wzbogaciły dwa koncerty, które odbyły się w bazylice archikatedralnej. Podczas pierwszego słuchacze oklaskiwali znakomitych muzyków łódzkich: flecistkę - Joannę Woszczyk-Garbacz i organistę - Jakuba Garbacza. Atutem drugiego były nieprzeciętne umiejętności wokalne poznańskiego zespołu „Liquescentes”, który zaprezentował dawne kompozycje sakralne.
Każdy kolejny dzień warsztatów uczestnicy i prowadzący rozpoczynali Jutrznią, później była emisja głosu, praca w grupach i wspólna próba śpiewu, a o godz. 12 liturgia Mszy św. Po obiedzie odbywały się zajęcia grupowe, a następnie wykład i próba przed wieczorną adoracją Najświętszego Sakramentu. Śpiewem gregoriańskim podczas codziennych Mszy św. dyrygował wspomniany już prof. Claude Pateau. Była to niezwykła lekcja dla wszystkich uczestników, gdyż mogli w praktyczny sposób doświadczyć, jak cenną nauką jest wykonywanie melodii gregoriańskich pod kierownictwem wybitnego znawcy przedmiotu.
Warto przywołać sentencję, którą prof. Pateau zakończył jeden z wykładów: „Im bardziej człowiek zgłębia śpiew gregoriański, tym wyraźniej dostrzega wypływające z niego bogactwo uduchowionego piękna, rodzącego dobre skutki. Jest to sztuka posłuszna, co nie oznacza, iż niewolniczo podąża za regułami. Posiada bowiem swobodę w rytmie i melodii. Śpiew gregoriański prowadzi wiernych do tego, aby dawali Bogu to, co najpiękniejsze”.

Chorał łączy ludzi

Dla s. Augustyny, karmelitanki Dzieciątka Jezus, warsztaty były doskonałą okazją do poznawania zasad śpiewu gregoriańskiego. - To jest wielkie bogactwo, jakie zyskałam dzięki warsztatom. Niezwykle ważne były codzienne spotkania modlitewne, udział w Eucharystii, adoracja Najświętszego Sakramentu. Chorał gregoriański jest najdoskonalszą muzyką sakralną, szkołą modlitwy, kształtującą tyleż duszę, co głos. Powstawał, by głosić chwałę Bożą, wzbogacać Liturgię, wzbudzać poczucie sacrum. Prowadzący uczyli nas jak wydobywać poprzez śpiew to, czego nie widać - głębię, którą kryje tekst. Bardzo istotne były uwagi, które dawali: o. Hervé Courau, prof. Claude Pateau, prof. René Linnenbank, Panie z poznańskiego zespołu „Liquescentes.”
Współorganizator warsztatów, chórmistrz i dyrygent ks. prał. Grzegorz Kopytowski cieszy się, iż uczestnicy są zadowoleni ze zrealizowanego programu. - Podczas zajęć stworzyła się prawdziwie rodzinna atmosfera, która pozwalała wszystkim pracować w sposób twórczy, wspólnie się modlić, dyskutować, wymieniać myśli, poglądy, dzielić się wiedzą i doświadczeniami. Warsztaty sprawiły, że środowisko łódzkie mobilizuje się do śpiewania chorału. Jestem zadowolony, że po raz drugi był z nami opat z Triors o. Hervé Courau. Jego obecność bardzo wiele dla wszystkich znaczyła. On bowiem mobilizował nas do twórczej pracy, inspirował i czuwał nad przebiegiem zajęć. Z kolei prof. René Linnenbank prowadził świetne ćwiczenia z emisji głosu, które były mocnym punktem programu. Dyrektor Scholi Saint Grégoire prof. Claude Pateau przekazał wiele interesujących myśli na temat prowadzenia zespołów, nauki śpiewu gregoriańskiego czy dyrygowania. Chciałbym zaznaczyć, że chorał gregoriański jest obecny w naszych świątyniach nie w takim wymiarze, jak powinien. Czeka nas zatem praca, by chorał spopularyzować, a przede wszystkim znowu przywrócić do wspólnego śpiewania. Warsztaty pokazały, iż metoda Solesmes, którą się posługiwaliśmy, pomaga śpiewać chorał gregoriański nawet osobom, które nie mają z muzyką nic wspólnego. Stosowana podczas nauczania śpiewu gregoriańskiego sprawia, że szybko można się nauczyć podstawowych melodii gregoriańskich.
- Warsztaty „Canto gregoriano” to znaczące wydarzenie dla zespołu „Liquescentes” - stwierdziła Karolina Piotrowska-Sobczak, jego założycielka i kierownik artystyczny. - Uczestniczymy w nich po raz drugi i zauważamy, że są bardzo potrzebne, gdyż wiele osób pragnie uczyć się śpiewu gregoriańskiego. Chciałybyśmy, aby chorał gregoriański jednoczył ludzi, łączył ich w śpiewie i poprzez śpiew. To zasadniczy cel metody Solesmes, według której pracujemy. Cytując ojców benedyktynów z Triors dodam, że ta metoda „pragnie postawić na pierwszym miejscu życie skierowane na Boga i wyposażyć je w najwłaściwszą formę wyrazu dzięki zakorzenieniu w doświadczeniu Kościoła i Chrystusa całej gamy ludzkich uczuć.” Nasze śpiewanie traktujemy jako misję i sposób ewangelizacji. Śpiewamy na chwałę Bożą i śpiewem wysławiamy Boże dzieła”.
- Jeśli uczestnicy warsztatów wyniosą z tych spotkań choćby dziesiątą część tego, co ja tutaj odnalazłem i odkryłem, to powinni być bardzo zadowoleni i szczęśliwi - te słowa wypowiedział podczas pożegnania z uczestnikami prof. René Linnenbank.

* * *

Organizatorami II Warsztatów Chorału Gregoriańskiego byli: rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Łodzi - ks. prał. Janusz Lewandowicz, chórmistrz i dyrygent - ks. prał. Grzegorz Kopytowski, Komisja ds. Liturgii i Muzyki Kościelnej, chórmistrz i dyrygent - Anna Kamerys, Chór „Cantores Misericordiae Dei” z Konstantynowa Łódzkiego, Stowarzyszenie Edukacyjno-Artystyczne „Cantores”, chórmistrz i dyrygent - Karolina Piotrowska-Sobczak, Zespół wokalny „Liquescentes” z Poznania oraz Fundacja Świętego Benedykta.
Całe wydarzenie swoim patronatem objął abp Władysław Ziółek.