Reklama

Kościół w dziejach Rzeszowa

Świątynia bernardyńska

Niedziela rzeszowska 35/2004

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Kościół, rozumiany jako budowla, jest przede wszystkim miejscem spotkania człowieka z Bogiem. Z tego też względu odgrywa niezwykle istotną rolę w procesie wiary. Może on jednak stanowić cenne dziedzictwo kultury religijnej lokalnej społeczności. Oba te znaczenia odnieść można do drugiej pod względem chronologicznym świątyni rzeszowskiej, kościoła pw. Wniebowzięcia Matki Bożej, znanego bardziej jako kościół bernardynów.
Ta murowana budowla wzniesiona została w latach 1624-29 na miejscu wcześniejszych, drewnianych kaplic, związanych z kultem Cudownej Figury Matki Bożej. Jej fundatorem był ówczesny właściciel Rzeszowa, Mikołaj Spytek Ligęza.
Nowa świątynia założona została na planie krzyża łacińskiego z kopułą i dwoma bocznymi kaplicami, utworzonymi z ramion transeptu, oraz kaplicą podziemną pod prezbiterium. Stylowo łączy ona w sobie elementy renesansowe i wczesnego baroku. Z całego kompleksu kościelno - klasztornego swymi rozmiarami wyróżnia się wieża licząca 47,5 m wysokości. Należy tu nadmienić, iż zewnętrzny wygląd świątyni bernardyńskiej przezcały czas jej istnienia nie uległ istotnym zmianom. Prowadzone remonty, związane m.in. z odnawianiem ścian, czy uszkodzonych części dachów, nie wpłynęły istotnie na wygląd architektoniczny kościoła.
Wystrój wewnętrzny świątynia zawdzięcza mecenatowi rodu Ligęzów i Lubomirskich i operatywności miejscowych zakonników, wspieranych finansowo przez lokalną społeczność.
Do pierwotnego wyposażenia kościoła należy ołtarz główny i ołtarzyk św. Krzyża, powstałe z fundacji M. S. Ligęzy. Pierwszy, w swej zasadniczej części zawiera alabastrową płaskorzeźbę, przedstawiającą opłakiwanie Chrystusa po zdjęciu z krzyża. Otoczony jest siedmioma drewnianymi płaskorzeźbami ze scenami z Męki Pańskiej. Drugi, umieszczony pierwotnie w podziemnej krypcie, a następnie w 1910 r., po odnowieniu, w korytarzu przykościelnym, zawiera w swej centralnej części postać Chrystusa na krzyżu.
Boczne kaplice świątyni zostały dedykowane Chrystusowi Cierpiącemu i Matce Bożej. Pierwsza, umieszczona w północnym ramieniu transeptu, swój wystrój wewnętrzny otrzymała w drugiej połowie XVIII w. Głównym elementem jej wyposażenia jest ołtarz barokowy z obrazem Chrystusa Biczowanego. Druga, znajdująca się w południowym ramieniu transeptu, utrzymana w stylu barokowo - rokokowym zawiera najcenniejszą pamiątkę świątyni - cudowną figurę Matki Bożej Wniebowziętej.
W kościele znajdują się pochodzące z II poł. XVIII w. cztery barokowe ołtarze: św. Franciszka z Asyżu, św. Antoniego z Padwy, św. Józefa i św. Jana z Dukli.
W ciągu swych wielowiekowych dziejów rzeszowski kościół bernardyński pełnił różne funkcje. Oczywiście przez cały czas był przede wszystkim świątynią sanktuaryjną oraz kościołem zakonnym. W pierwszym okresie stanowił też ważny element systemu obronnego Rzeszowa. Od 1970 r. pełni również rolę świątyni parafialnej.
Bernardyni, kustosze tego kościoła, oprócz zabiegów duszpasterskich, dbają nieustannie o należyty jego stan. Wyraża się to głównie w podejmowanych remontach i pracach restauracyjnych jego wewnętrznego wystroju. Dzięki tym staraniom świątynia bernardyńska jest dziś nie tylko pięknym i cennym, ale także zadbanym obiektem sakralnym. Niegdyś ważny element fortyfikacji miejskich, dzisiaj świątynia Patronki Rzeszowa. Jest ona jedną z najbardziej charakterystycznych i wartościowych budowli miasta.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2004-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kim był Św. Gabriel Possenti?

[ TEMATY ]

wspomnienia

Archiwum Parafii Św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty

27 lutego wspominamy w Kościele św. Gabriela od Matki Bożej Bolesnej. To postać, którą można zaliczyć do grona młodych świętych. Zmarł bowiem w wieku 24 lat na gruźlicę. Przeszedł w swoim życiu wiele trudnych doświadczeń. Często pokazywany jest w towarzystwie jaszczurki i rewolweru. Dlaczego?

W 1859 roku Wiktor Emanuel, ówczesny król Sardynii i Piemontu przyłączył się do Garibaldiego i wojsko piemonckie zaczęło okupować Abruzzię. W tej prowincji studiował wówczas przyszły święty - Gabriel Possenti. Poinformowano go, że żołnierze są w drodze do Isola by gwałcić, rabować i palić. Wiele rodzin uciekło więc do lasów. Żołdacy z łatwością rozbili oddziałek milicji broniący Isoli i zaczęli plądrowanie. W odpowiedzi na tę niesprawiedliwość, Gabriel pobiegł odważnie do miasteczka. Zastał tam ponad 20 żołnierzy, którzy podkładali ogień pod domy. Widząc jak jeden z napastników ciąga spłakaną dziewczynę za warkocze, Gabriel doskoczył do niego i wyjął mu z kabury rewolwer. “Puść ją natychmiast!” - krzyknął, innemu żołnierzowi wydał zwyczajnie rozkaz: “Rzuć broń na ziemię, ale już!” - co ten uczynił. Wrzask zaalarmował jednak innych. Gdy wszyscy się zbiegli Gabriel nakazał im rozbrojenie. Komendant w randze sierżanta roześmiał się i zaczął żartować z młodzianka w habicie, który chciał rozbroić całą kompanię wojska. Wtem na ulicę wpełzła jaszczurka, dawny talent łowiecki obudził się w świętym, nie bacząc nawet w jej kierunku wypalił odstrzelając jej łeb. Następnie wymierzył w sierżanta i powtórzył rozkaz. Żołnierze w szoku po celnym strzale w łeb gada rzucili natychmiast broń na ziemię.
CZYTAJ DALEJ

Przewodniczący KEP wręczył Nagrodę im. Ks. Bp. Romana Andrzejewskiego za rok 2025 dr. Mateuszowi Szpytmie

2026-02-26 19:16

[ TEMATY ]

Nagroda im. bp. Romana Andrzejewskiego

BP KEP

Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski abp Tadeusz Wojda SAC wręczył Nagrodę im. Ks. Bp. Romana Andrzejewskiego za rok 2025 dr. Mateuszowi Szpytmie, historykowi, współtwórcy Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej, badaczowi ruchu ludowego w Polsce, wiceprezesowi Instytutu Pamięci Narodowej. Gala odbyła się 26 lutego br. w Sekretariacie KEP.

„Uhonorowano olbrzymią pracę naukową i popularyzatorską Laureata na temat ruchu ludowego i represji komunistycznego aparatu bezpieczeństwa wobec stronnictw ludowych. Dr Mateusz Szpytma ukazał także inny obraz wsi i rolników polskich w brutalnych czasach wojny. Józef i Wiktoria Ulmowie byli ludźmi, którzy z wyznawanych wartości czerpali odwagę i siłę, ale także inspirację dla własnego rozwoju, pogłębiania wiedzy, aktywności społecznej i rozwijania zainteresowań kulturalnych. Tworzyli formację inteligencji wiejskiej, fenomen nie często dostrzegany przez badaczy ówczesnej sytuacji i zachowań mieszkańców wsi” – podaje komunikat Kapituły.
CZYTAJ DALEJ

Pierwsze wspomnienie liturgiczne bł. Stanisława Streicha

2026-02-27 12:51

W piątek 27 lutego będziemy po raz pierwszy przeżywać wspomnienie liturgiczne Błogosławionego Stanisława Kostki Streicha.

Urodził się 27 sierpnia 1902 r. w Bydgoszczy w pobożnej, chrześcijańskiej rodzinie. Święcenia prezbiteratu przyjął 6 czerwca 1925 r. Pracował jako wikariusz w Poznaniu i kontynuował studia. Był również kapelanem zgromadzeń zakonnych oraz nauczycielem religii. W roku 1933 objął parafię pw. św. Barbary w Żabikowie, a dwa lata później został proboszczem w nowoutworzonej parafii pw. św. Jana Bosko w Luboniu, z zadaniem wybudowania kościoła. Wszędzie dał się poznać jako gorliwy i sumienny duszpasterz, wspierający potrzebujących i odważnie głoszący Ewangelię. Zatroskany o zbawienie swoich parafian, poświęcał się im bez reszty, czerpiąc siły ze sprawowanych sakramentów św. 27 lutego 1938 r. został zamordowany w czasie Mszy św., w lubońskim kościele, przez zagorzałego komunistę.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję