Już od ponad 10 lat Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi cykliczne badania trackingowe, których celem jest śledzenie dynamiki zmian, jakie zachodzą w świadomości i zachowaniach ekologicznych mieszkańców Polski. Ankietowani w ostatnich badaniach z 2020 r. to głównie osoby w wieku 45-59 lat (29%) i po sześćdziesiątce (28%). Większość z nich uważa, że ochrona środowiska naturalnego napotyka większe problemy (53%) niż ochrona zdrowia (48%) czy ochrona gospodarki (16%). Warto zauważyć, że badanie było realizowane podczas pandemii COVID-19.

W przypadku środowiska naturalnego największe problemy stanowią: zanieczyszczenie powietrza, śmieci, zanieczyszczenie wód, a także coraz częstsze kłopoty z wodą. Jeśli chodzi o motywy, którymi powinno się kierować w trosce o środowisko, seniorzy najczęściej zwracają uwagę na konieczność myślenia o przyszłych pokoleniach oraz na znaczenie, jakie czyste środowisko ma dla naszego zdrowia. Co ciekawe, znaczna część osób starszych deklaruje regularne segregowanie odpadów i – jak wykazuje większość badań – są oni w tym bardziej rzetelni niż ludzie młodzi. Oczywiście, po części jest to spowodowane większym strachem przed sankcjami, jakie grożą za nieodpowiednią segregację.

Z badania przeprowadzonego przez MKiŚ możemy się również dowiedzieć, że starsi ludzie znacznie częściej niż w poprzednich latach zwracają uwagę na ograniczenie zużycia wody oraz wybierają rozwiązania ekologiczne nawet wtedy, gdy wiąże się to z dodatkowym kosztem.

Seniorzy najczęściej oszczędzają energię przez gaszenie świateł w nieużywanych pomieszczeniach, jak również stosowanie energooszczędnych źródeł światła.

Niebagatelną rolę w kształtowaniu świadomości ekologicznej Polaków odgrywają media. W przypadku osób starszych nie bez znaczenia jest również głos Kościoła, który od czasu pontyfikatu św. Jana Pawła II znacznie mocniej wybrzmiewa w kwestii ochrony środowiska. Seniorzy czują również moralny obowiązek uczenia kolejnych pokoleń odpowiedzialności za naszą planetę. Z biegiem lat zmienia się też stosunek osób starszych do zwierząt. Dostrzega się to nie tylko w miastach, ale przede wszystkim w wioskach, gdzie widzimy, że coraz lepiej traktowane są zwierzęta gospodarskie. Trzoda chlewna, bydło, drób czy nawet psy i koty nie są już postrzegane przez pryzmat tego, co wnoszą do gospodarstwa, ale coraz częściej patrzy się na nie jak na istoty towarzyszące. Schorowane psy, które przez kilkanaście lat wiernie strzegły domostwa, nie są już tylko zbędnym balastem, którego należy się pozbyć, ale zapewnia się im opiekę weterynaryjną oraz tę domową.

Osoby starsze w znacznie większym stopniu niż kiedyś, dokonując wyborów konsumenckich, kierują się „ekologicznością produktów”. Chętniej kupują produkty „ekologiczne”, nawet jeżeli mają one wyższą cenę. Co ciekawe, dziadkowie prędzej zdecydują się na zakup „ekologicznego” i „zdrowszego” produktu dla swoich wnuków niż dla siebie. Osoby 60+ chętniej decydują się też na naprawę zepsutych sprzętów AGD/RTV niż na ich wymianę na nowsze modele, a przy zakupie tych ostatnich kierują się nie tylko ceną, ale także trwałością. Seniorzy dużo częściej wybierają też komunikację publiczną niż samochodową.

Publikacja dofinansowana ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra Edukacji i Nauki pod nazwą Społeczna odpowiedzialność nauki – Popularyzacja nauki i promocja sportu, nr projektu: SONP/SN/550964/2022, kwota dofinansowania: 500 000,00 zł, całkowita wartość projektu: 556 000,00 zł.

MEN