Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) jest kluczowym ogniwem systemu finasowania ochrony środowiska i gospodarki wodnej w Polsce. To instytucja unikatowa w skali Europy, a nawet świata. Jednym ze strategicznych i przyszłościowych kierunków działań NFOŚiGW jest wspieranie efektywnego wykorzystywania w naszym kraju energii geotermalnej, czyli pochodzącej z zasobów gorącej wody i skał znajdujących się we wnętrzu Ziemi

Już od 27 lat Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej finansuje, głównie poprzez dotacje i nisko oprocentowane pożyczki, działania inwestycyjne, badawczo-rozwojowe, eksperckie, promocyjne i edukacyjne w szeroko rozumianej sferze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, kierując się przy wyborze projektów głównie kryteriami ekologicznymi (wielkość efektu ekologicznego i/lub energetycznego) oraz ekonomicznymi.

Na swoją działalność Narodowy Fundusz pozyskuje środki finansowe m.in. z: opłat za korzystanie ze środowiska, opłat wynikających z ustawy Prawo geologiczne i górnicze, opłat zastępczych i kar wynikających z ustawy Prawo energetyczne, opłat zastępczych i kar wynikających z ustawy o efektywności energetycznej.

NFOŚiGW, jako Krajowy Operator Systemu Zielonych Inwestycji, uzyskuje również środki ze sprzedaży jednostek przyznanej (w Protokole z Kioto) emisji gazów cieplarnianych i innych substancji (AAU).

Narodowy Fundusz jest Instytucją Wdrażającą (IW) unijny Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko (PO IiŚ). Realizacja zadań z tego wynikających jest naszym priorytetem, gdyż zgodnie z zapisami ustawy Prawo ochrony środowiska jesteśmy zobowiązani do prowadzenia gospodarki finansowej w sposób zapewniający pełne wykorzystanie środków pochodzących z Unii Europejskiej, przeznaczonych na ochronę środowiska i gospodarkę wodną.

Zgodnie z nowymi założeniami polityki energetycznej Polski, dotyczącymi dywersyfikacji źródeł energii i położeniu akcentów na stabilne odnawialne źródła energii (OZE), Narodowy Fundusz wprowadził do swojej oferty możliwość dofinansowania zadań wspierających wykorzystanie energii geotermalnej. Jest to bowiem rozwiązanie znacznie efektywniejsze niż inne źródła OZE, a tym samym dużo korzystniejsze z perspektywy przede wszystkim odbiorców końcowych.

Polska posiada bardzo dobre warunki geotermalne, ilustruje to powyższa mapa opracowana przez Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy na podstawie zrealizowanych w kraju badań naukowych i prac poszukiwawczych. Mając właśnie na względzie potencjał polskich zasobów geotermalnych, NFOŚiGW przygotował program priorytetowy, którego celem jest ograniczenie emisji dwutlenku węgla poprzez zwiększenie produkcji energii pochodzącej z podziemnych zbiorników gorących wód. Zasoby geotermalne, co bardzo istotne w dobie walki ze smogiem, pozwalają na skuteczne zastąpienie dużej części ciepła pochodzącego ze spalania węgla. Celem jest zatem budowanie instalacji do sprawnego i efektywnego wykorzystywania energii geotermalnej. I to właśnie może się odbywać przy pomocy środków finansowych pozyskanych z NFOŚiGW.

W pierwszym etapie Narodowy Fundusz będzie dofinansowywał wykonanie otworu badawczego dla rozpoznania, poszukiwania i określenia możliwości wykorzystania wód termalnych w celu ich przeznaczenia do produkcji energii w ramach programu priorytetowego o nazwie: „Górnictwo i geologia – poznanie budowy geologicznej kraju oraz gospodarka zasobami złóż kopalin i wód podziemnych”. Projekty w tym zakresie będą wspierane dotacją, która wyniesie do 100 proc. kosztów kwalifikowanych dla przedsięwzięć realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego oraz do 50-70 proc. w przypadku ich realizacji przez przedsiębiorców. Budżet tego programu wynosi 200 mln zł. Bieżący nabór wniosków do programu trwa w okresie od 15 lipca do 30 listopada 2016 r.

Naturalną kontynuacją udziału beneficjenta w pierwszym etapie działań inwestycyjnych będzie możliwość skorzystania z innego programu priorytetowego NFOŚiGW o nazwie: „Poprawa jakości powietrza – energetyczne wykorzystanie zasobów geotermalnych”. Narodowy Fundusz w tym przypadku zamierza dofinansowywać przedsięwzięcia budowy nowych lub rozbudowy istniejących ciepłowni/elektrociepłowni geotermalnych, modernizacji lub rozbudowy źródeł energii o ciepłownię/elektrociepłownię geotermalną, a także wykonanie lub rekonstrukcję otworu, z zastrzeżeniem, że nie kwalifikuje się on do wykonania otworu badawczego.

Projekty będą wspierane przy pomocy zwrotnych form finasowania – pożyczka (do 75 proc. kosztów kwalifikowanych, bez możliwości umorzenia) lub inwestycja kapitałowa NFOŚiGW (do 15 lat, do 49 proc. udziałów, do 85 proc. kosztów kwalifikowanych). Beneficjentami programu będą przedsiębiorcy. Budżet tego programu wynosi 500 mln zł. Bieżący nabór wniosków do programu trwa w okresie od 8 sierpnia do 16 grudnia 2016 r.

Departament Energii i Innowacji oraz Wydział Geologii i Górnictwa w Departamencie Ochrony Ziemi NFOŚiGW udzielają na bieżąco konsultacji samorządom i przedsiębiorcom zainteresowanym przystąpieniem do obu programów. Ponadto 23 listopada 2016 r. w NFOŚiGW odbędzie się szkolenie dla wnioskodawców – potencjalnych beneficjentów programu energetycznego.

www.nfosigw.gov.pl